سنتور

به مفاخر خود توجه کنیم.
مصاحبه کتاب هفته، 19/6/1390 با شهاب مِنا درباره کتاب حبیب سماعی و راویان آثار او.
لینک مصاحبه:

http://www.ketab.ir/Ketab/E-Magazine/HaftehFiles/299g.pdf

مصاحبه گر: آزاده صالحی

کتاب "ردیف حبیب سماعی" با آوانگاری و روایت طلیعه کامران و نگارش شهاب منا توسط موسسه نشر موسیقی عارف منتشر شد.

به گزارش خبرنگار مهر، این کتاب شامل ارائه توضیحاتی در خصوص سنتور حبیب سماعی و شاگردان او است.همچنین مجموع ردیف های این نوازنده سنتور در دستگاه شور، دستگاه سه گاه و چهارگاه ،دستگاه همایون، آواز ابوعطا،آواز دشتی و آواز اصفهان آوانگاری شده است.

در بخش معرفی کتاب ردیف حبیب سماعی، شرحی درباره مجموعه حاضر و شیوه سنتور نوازی این هنرمند آمده است. در بخشی از این متن چنین نوشته شده است: در قرن حاضر ، سنتور حبیب سماعی همواره به عنوان معیاری از اصالت و شوریدگی و خلاقیت در سنتور نوازی ایران بوده است، تا آنجا که برخی تذکره نویسان و موسیقی شناسان ساز حبیب را چون گوهری پرعیار یا چون محکی برای سنجش اصالت و مایه هنر دیگر سنتورنوازان دانسته اند و در مقام مقایسه دیگران با حبیب نوشته اند : "ساز او "شمه ای" برده است از ساز حیب سماعی" یا در مقام تمجید گفته اند :" از ساز وی بوی حبیب استشمام می شود."

ساز حبیب دارای چنان جذبه ای بود که برخی از زبده ترین هنرمندان معاصر ایران، چون ابوالحسن صبا و مرتضی محجوبی را نیز نه فقط به صرف استماع که برای تلمذ نیز به محضور او می کشاند تا از نواختن او بهره برند و بهره ها دهند ، چنان که تاثیر سنتور حبیب در ییانونوازی محجوبی زبانزد اهل هنر است و شاید چنین مقدر بود که به رغم جوانمرگی حبیب بی بهره ماندن اخلاف سنتورنواز وی از درک سازش ، پیانوی محجوبی چون واسطی برای تلمذ روح موسیقی حبیب و شوریدگی آن، و تجلی آن در ساز برخی از سنتورنوازان معاصر گردد؛ گویی ساز حبیب چون شمعی پر فروغ بود که پرتو آن برساز هرآنکه با وی معاشر گردید تایید و برآن روشنی بخشید:"هرجا که هست پرتو روی حبیب هست"

ساز حبیب داری حالی بود، همان حال عرفانی که می گوییم در ساز ایرانی است در ساز او زیادتر و کامل تر بود. حالت عرفانی ساز حبیب همانی بود که در غزلیات شمس هم وجود دارد؛ یعنی دارای یک "دور" و یک "ضرب" خاص بود که نواختن همان حالت را به گوش شنونده می رساند و شنوند نیز آن حالت را پیدا می کرد.

در ادامه این کتاب طلیعه کامران که خود از نوازندگان سنتور است در خصوص آوانگاری این کتاب گفت : مجموعه نت نوشته کتاب حاضر محصول دوران شاگردی من از محضور استاد بزرگ سنتور حبیب سماعی و استاد مرتضی عبدالرسولی شاگرد با وفای مکتب استاد سماعی است . زمانی که توسط استاد دیگرم ، حسین تهرانی به انجمن موسیقی ملی نزد استاد روح الله خالقی راه یافتم و چند کنسرت به همراهی استاد تهرانی در انجمن موسیقی ملی دادم، که در جلد دوم سرگذشت موسیقی ایران به قلم روح الله خالقی هم ذکر شده، به خواست استاد خالقی خط نت را نزد خود ایشان و سپس نزد ابوالحسن صبا آموختم.

در این کتاب قسمتی دیگر از نواخته های آن زمان اینجانب (که همان آموخته های مستند ردیف استاد سماعی است) که در آرشیو استاد روح الله خالقی موجود بود و به لطف و محبت هنرمند عزیزم خانم گلنوش خالقی در اختیار اینجانب قرار گرفت، همچنین قطعات دیگری از آموخته های اینجانب در آن زمان(از جمله آواز ابوعطا و جهار مضراب دشتی و ...) که در نوار ریل دیگری در مجموعه اینجانب ضبط شده و موجود بود توسط آقای شهاب منا آوانگاری شده است.     

لینک خبر: http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=1368235

در این مراسم رضا مهدوی (مدیر کل مرکز موسیقی حوزه هنری)، سیدعلیرضا میرعلینقی، محمدرضا فیاض، ارفع اطرایی و میلاد کیایی به سخنرانی درباره کتاب پرداختند و نمونه هایی از نواخته های شاگردان استاد سماعی پخش شد.

لینک های زیر گزارش مراسم و تصاویر تهیه شده از آن را نشان می دهند. 

http://www.iricap.com/report-p ​rintableversion.asp?id=354
http://www.hamshahrionline.ir/ ​news-140282.aspx

مراسم رونمایی از کتاب و سی‌دی «حبیب سماعی و راویان آثار او»، پژوهش و نگارش شهاب مِنا، تولید مرکز موسیقی حوزه هنری و انتشارات سوره مهر، به تاریخ سه‌شنبه، 21 تیرماه، ساعت 18-16 برگزار خواهد شد. در این جلسه رضا مهدوی، سیدعلیرضا میرعلی‌نقی، محمدرضا فیاض، شهاب مِنا به سخنرانی خواهند پرداخت.

نشانی: خیابان حافظ، بالاتر از سمیه، خیابان رشت، شماره 23، انتشارات سوره مهر، طبقه چهارم، سالن کنفرانس انتشارات سوره مهر.

ورود برای عموم علاقه مندان آزاد است.

کتاب «آموزش سیبلیوس (به انضمام روش نگارش و اجرای موسیقی ایرانی)»، نگاشته شهاب مِنا، از سوی انتشارات سرود به چاپ رسید. تلفن سفارش: 88836104 و 2-88318591 و فکس: 88308924.
درباره کتاب:
سیبلیوس از قدرتمندترین نرم‌افزارهای نت‌نویسی موسیقی است که استفاده از آن در ایران روندی روبه‌رشد یافته است. کتاب حاضر به آموزش نت‌نویسی کامپیوتری و اجرای آن با نرم‌افزار سیبلیوس اختصاص دارد. نگارنده که قریب یک دهه به نت‌نویسی کتب و رسالات متعدد با سیبلیوس و نیز تدریس این نرم‌افزار پرداخته است در این کتاب نتیجة آموزه‌های خود را به‌عنوان اثری آموزشی ارائه کرده و تمامی امکانات مندرج در برنامه را با نگاه کاربردی شرح داده است. بخش اول کتاب به نحوة نگارش، تنظیم، اجرا و ضبط موسیقی غربی، و بخش دوم به روش نت‌نویسی و اجرای موسیقی متر آزاد (ردیف) ایرانی با کوک و فواصل موسیقی ایرانی (ربع‌پرده) توسط این نرم‌افزار غربی می‌پردازد.
از برجسته‌ترین امکانات نرم‌افزار سیبلیوس می‌توان به این موارد اشاره کرد: ساده بودن محیط نرم‌افزار، صفحه‌بندی دقیق، زیبایی بصری و کیفیت بالا در چاپ، امکان تبدیل برگة نت چاپ‌شده به فایل نت‌نویسی‌شده، امکان تبدیل از دیگر برنامه‌های نت‌نویسی (مانند فینال) به سیبلیوس، بالا بودن کیفیت اصوات مندرج در مخزن صوتی نرم‌افزار، قابلیت اجرای فواصل میکروتون (مانند فواصل ربع‌پردة موسیقی ایرانی که مقدار آن بنا به تشخیص کاربر قابل تنظیم است)، امکان وارد کردن صدای سازهای ایرانی در قطعه (سمپل های صوتی) و شنیدن اجرای قطعه با صدای سازهای ایرانی، وانگاری اجرای آدیو یا میدی، قابلیت‌ تنظیم و ارکستراسیون به‌صورت خودکار، تجزیه‌وتحلیل قطعه، ابزارهای آهنگسازی، کنترل کُنترپوان نوع اول و هارمونی قطعه (ازجمله نشان دادن فواصل پنجم و هشتم موازی و مخفی). همچنین در محیط این نرم‌افزار امکان نوشتن پلاگ‌این‌های جدید برای توسعة قابلیت‌های آن تعبیه شده است.

«سیبلیوس» توسط شهاب منا كتاب شد

4 خرداد 1390 ساعت 10:17

شهاب منا از تدوين و چاپ كتاب «آموزش سیبلیوس» به ضميمه روش نت‌نویسی و اجرای موسیقی ایرانی خبر داد.\

منا به خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، گفت: امروزه با رشد کامپیوتر، نوشتن نت‌های موسیقی با استفاده از نرم‌افزارهای نت‌نویسی انجام می‌شود. در ایران استفاده از این نرم‌افزارها از حدود 15سال گذشته آغاز شده است. از میان نرم‌افزارهای مورد استفاده باید از «انکور»، «فینال» و «سیبلیوس» نام برد. 

وي ادامه داد: برای آموزش دو نرم‌افزار «انکور» و «فینال» کتاب و لوح‌های آموزشی منتشر شده است ولي در مورد نرم‌افزار سیبلیوس کتاب آموزشی جامعی منتشر نشده. در میان نرم‌افزارهای نت‌نویسی، «سیبلیوس» دارای قابلیت‌های منحصر به ‌فردی است که استفاده از آن برای افرادی که با دیگر نرم‌افزارهای موسیقی سر و کار دارند نیز مفید و کارگشاست. 

منا توضيح داد: این نرم‌افزار تنها عمل تایپ نت موسیقی را انجام نمی‌دهد و امکانات گسترده‌ای برای اجرای موسیقی نت‌شده همراه با بیان هنری، تجزیه‌ و تحلیل قطعه، تنظیم قطعه برای گروه و ارکستر، کنترل خطاهای آهنگسازی و غيره دارد و ابزار مفیدی برای آهنگسازان، هنرجویان آهنگسازی و آوانگاران موسیقی نیز هست. 

وي تصريح كرد: برای کاربران ایرانی، یکی از مهم‌ترین قابلیت‌های این نرم‌افزار امکان اجرای موسیقی نت‌شده با کوک‌های شرقی است به عنوان نمونه می‌توان با استفاده از این نرم‌افزار قطعه‌ای را که در دستگاه شور ایرانی ساخته شده با کوک و فواصل ربع‌ پرده موسیقی ایرانی شنید. همچنین می‌توان صداهای سازهای ایرانی را در آن وارد کرد و قطعه نت‌نویسی‌شده ‌ایرانی را، به جای صدای سازهای غربی، با صدای سازهای ایرانی شنید. 

وي با بيان اينكه کتاب «آموزش سیبلبیوس» اثری آموزشی است، اظهار داشت: این کتاب حاصل قریب ده سال تجربیات من در کار با این نرم‌افزار و نت‌نویسی برای بیش از 30 جلد کتاب، رساله و آموزش این نرم‌افزار است و آغاز نوشتن آن به سال 1383 باز می‌گردد. 

منا افزود: به طور معمول در ایران کتاب‌های مربوط به نرم‌افزارهای کامپیوتر ترجمه‌اند و علی‌رغم حجم و تفصیل، یا به دلیل نارسایی در ترجمه یا به دلیل نداشتن سطح کیفی لازم در متن اصلی، فاقد کارآیی‌اند؛ چرا که خواننده از مطالعه آنها به آگاهی و مهارت کافی نمی‌رسد و در عمل بايد جزيیات لازم برای کار با نرم‌افزار را از دیگر کاربران جویا شود. 

وي ادامه داد: این کتاب در دو بخش تنظیم شده، بخش نخست قابلیت‌های برنامه را برای نوشتن و اجرای موسیقی غربی شرح می‌دهد و بخش دوم، به نحوه نوشتن و اجرای موسیقی ایرانی با این نرم‌افزار غربی می‌پردازد. 

منا توضيح داد: نرم‌افزارهایی این‌ چنیني برای نوشتن موسیقی دستگاهی ایرانی طراحی نشده‌اند و استفاده از آنها با کاربری موسیقی ایرانی نیازمند تنظیماتی است که آگاهی از آنها برای کاربر نیازمند صرف زمان زیادی است. من تجربیاتم را برای نوشتن و اجرای موسیقی ایرانی با سیبلیوس، با تمام جزيیات، در بخش دوم منعکس کرده‌ام تا بدین‌ ترتیب هم در وقت کاربران برای رسیدن به مهارت تاليف موسیقی ایرانی با این نرم‌افزار صرفه‌جویی شود و هم موجب تشویق مخاطبان برای نت‌نویسی موسیقی ایرانی. 

وي بيان داشت: این کتاب از سوي انتشارات سرود که از قدیمی‌ترین ناشران کتاب‌های نت در ایران است به زودی در دسترس علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.

شهاب منا، کارشناس موسیقی و کارشناس‌ ارشد پژوهش هنر از دانشگاه تهران است. «ردیف میرزا عبدالله برای سنتور براساس اجرای مجید کیانی»، «ضربی‌های حبیب سماعی براساس اجرای مجید کیانی»، «بخش‌هایی از ردیف حبیب سماعی به روایت طلیعه کامران»، «حبیب سماعی و راویان آثار او» و «مجموعه مقالات درباره سنتور» از آثار منتشر شده اوست.

کد مطلب: 105527

آدرس مطلب: http://www.ibna.ir/vdchimnzq23nvmd.tft2.html

  http://www.ibna.ir

http://www.iricap.com/dialogcontent.asp?id=206

گفتگو با: شهاب مِنا درباره کتاب «حبیب سماعی و راویان آثار او»  30 بهمن 1389

چندی پیش از شهاب منا کتابی با عنوان «مجموعه مقالات درباره سنتور» در سوره مهر منتشر شد.این کتاب در زمينة تحقيقات دربارة سازهاي ايراني نخستين اثر مفصّل و مبسوط منتشر شده است که به‌طور متمرکز به بررسي جنبه‌هاي مختلف معطوف به «يک» ساز ملي مي‌پردازد. اين کتاب که در دو جلد تنظيم شده، از نظر محتوايي مشابه يک دايره‌المعارف سنتور است و در آن همة جنبه‌هاي مختلف معطوف به «ساز» سنتور (به‌جز شرح‌حال و شيوه‌هاي نوازندگي سنتور) با تفکيک و طبقه‌بندي موضوعي گرد آمده و مورد بحث قرار گرفته است.هر چند نویسنده این مجموعه قرار است در جلد سوم این مجموعه به بررسي شرح‌حال و شيوه‌هاي سنتورنوازي در مجموعه‌اي مستقل بپردازد تا این اثر حکم یک دایره المعارف را در مورد ساز سنتور به خود بگیرد.

حالا اما از این نویسنده جوان کتابی در حال انتشار است که به یکی از سنتورنوازان معروف ایران پرداخته است.«حبیب سماعی و روایان آثار او» عنوان کتاب جدید شهاب منا است که در آن به زندگی و آثار این هنرمند سنتورنواز عصر قاجار پرداخته است.درباره این کتاب با منا گفت و گو کرده ایم که می خوانید.

به عنوان اولین سوال،چه شد که تصمیم گرفتید در مورد حبیب سماعی که از سنتورنوازان معروف عصر قاجار است تحقیق کنید و بعد نتیجه این تحقیقات را به صورت یک کتاب پژوهشی به دست انتشار بسپارید؟

این کتاب پژوهشی دربارة شرح حال، معرفی و تحلیل آثار صوتی به‌ جا مانده از حبیب سماعی و شاگردان شیوة سنتورنوازی اوست،به همراه تصاویر،اسناد،مصاحبه‌ها و نمونه‌های صوتی فاخر از نواخته‌های شاگردان حبیب سماعی.

استاد حبیب سماعی (1325-1280) آخرین سنتورنواز مکتب کلاسیک سنتور قاجار و سرمنشأ شیوة کلاسیک سنتونوازی در قرن حاضر است، به‌قسمی‌که برخی او را پدر سنتورنوازی معاصر خوانده‌اند. او اولین کسی است که نوای سنتور را با نواختن در رادیو به گوش بسیاری از مردم ایران رساند، اما هم به دلیل عمر کوتاهش و هم به دلیل اهمال ادارة رادیو، آثار چندانی از او ضبط نشد. علی‌رغم تمجید زبده‌ترین موسیقیدانان معاصر از هنر و چیرگی سماعی در نواختن سنتور، برخی، به دلیل نبود نمونه‌های صوتی چندان به‌جامانده از او، تمجیدات فوق را اسطوره‌سازی خوانده‌اند. کتاب «حبیب سماعی و راویان آثار او» نتیجة کنجکاوی من برای روشن‌کردن این موضوع است؛ اینکه حبیب سماعی برپایة مستندات که بوده و آثار و نواخته‌های او به چه پایه‌ای بوده‌اند.

قبل از کتاب «حبیب سماعی و راویان آثار او » ، کتاب یا کتاب هایی دیگری در مورد استاد سماعی منتشر شده بود؟

پیش از این کتاب، عمدة مطالب درباره شرح‌حال حبیب سماعی به نوشته‌های مفید اما مُجمَل روح‌الله خالقی محدود بود و اکثر قریب ‌به ‌اتفاق مطالب منتشرشدة دیگر دربارة زندگی این موسیقیدان را می‌توان تکرار نوشته‌های خالقی دانست. در ایران نوشتن شرح‌حال مبسوط دربارة یک موسیقیدان امری چندان جدی‌ نبوده و در حوزة موسیقی ایرانی، جز یکی دو دهة اخیر که کوشش‌هایی دراین‌باره انجام شده، سابقة چندانی ندارد. در نظر بسیاری نوشتن دربارة شرح‌حال افراد فاقد اهمیت است، اما برای بنده، به‌عنوان یک سنتورنواز، بسیار جالب بود که بدانم این پدر سنتورنوازی ایران که بوده، در چه دوره‌ای زیسته و زندگی هنری او چگونه بوده است. مانند کنجکاوی دربارة اینکه بدانید ریشه در کجا دارید، نیاکانتان که بوده‌اند و چگونه زیسته‌اند؛ هویتتان چیست.

به شرح حالی که استاد روح الله خالقی در مورد حبیب سماعی نوشته اشاره کردید،تفاوت این شرح حال با شرح حالی که شما در کتاب تان نوشته اید چیست؟

در نوشته‌های خالقی از برخی شاگردان حبیب سماعی، چون قباد ظفر، مرتضی عبدالرسولی و طلیعه کامران نام برده شده است اما نه خالقی و نه دیگران شرح‌حالی از شاگردان حبیب سماعی ننوشته‌اند. فی‌الواقع تاریخ موسیقی ایران دربارة این اشخاص سکوت کرده است. برای بنده بسیار جالب بود که بدانم این افراد چه کسانی بوده‌اند، چه میراثی از استاد خود به ارث برده و چه باقیاتی از خود به جای گذاشته‌اند. درواقع با یافتن این موارد بود که مستنداً می‌توانستم به مطالب و شیوة نواختن سماعی نزدیک شوم و به قضاوت درباره آن بنشینم. بنابراین، با تحقیقی چندساله توانستم مطالب و اسناد مفصّلی درباره شرح‌حال و آثار حبیب سماعی و شاگردان او به‌دست آورم. درواقع این کتاب گویای بخشی از تاریخچة سنتورنوازی در قرن حاضر است که در تاریخ موسیقی ایران مطالب چندانی دربارة آن وجود نداشت.

خب در این تحقیق چند ساله پیرامون زندگی و شخصیت این استاد سنتور به چه نتایج دیگری دست یافتید؟

از نتایج این تحقیق جمع‌آوری چند ساعت موسیقی فاخر از شاگردان حبیب سماعی نیز هست که گزیده‌ای از آن در سی‌دی همراه کتاب عرضه شده است و عمدتاً برای نخستین‌بار منتشر می‌شوند. همچنین گزیده‌ای از گفتارهای موسیقیدانان یا شاگردان حبیب بین نمونه‌های صوتی درج شده است. برخی از نواخته‌های شاگردان حبیب، مانند اجراهای مرتضی عبدالرسولی و طلیعه کامران، که نمونه‌وار در سی‌دی همراه کتاب عرضه شده‌اند، استادانه و، به‌زعم بنده، ازنظر مطالب و تکنیک اجرا از بهترین نواخته‌های سنتور در قرن حاضر هستند و مطالعة آنها هنر والای سماعی را مستنداً آشکار می‌کند. با وجود نمونه‌های صوتی به‌دست‌آمده که برخی از آنها در سی‌دی همراه کتاب آمده و مفصّلِ آنها متعاقباً منتشر می‌شود (ازجمله سی‌دیِ «یادگار حبیب»، سنتور خانم طلیعه کامران با ضرب و آواز استاد حسین تهرانی که توسط مؤسسه آوای باربد دردست انتشار است) می‌توان گفت تمجید معاصران حبیب از هنر او نه اسطوره‌سازی بلکه اظهار واقعیت بوده است. این نمونه‌ها همچنین نشان می‌دهند که روش تدریس سنتی موسیقی ایرانی در گذشته توانایی پرورش شاگردانی را داشته است که می‌توانسته‌اند روح موسیقی و جانمایة هنر استاد را در نواخته‌های خود نمود دهند و استادانه بنوازند، موضوعی که در اغلب مکاتب متأخر سنتورنوازی ملاحظه نمی‌شود.

اگر موافق باشید بپردازیم به اطلاعات مندرج در کتاب،اطلاعات پیرامون حبیب سماعی را از کجا به دست آورد ید و پایه تحقیقاتتان چه بود؟

این کتاب مبتنی بر تحقیق کتابخانه‌ای و میدانی است. کار با تحقیق کتابخانه‌ای آغاز شد؛ با بازخوانی کتب موسیقی و شرح‌حال موسیقیدانان ایرانی، جستجو در کتب شرح‌حال رجال معاصر و نیز جستن روزنامه‌ها، هفته‌نامه‌ها، ماهنامه‌ها و سالنامه‌های قدیمی، که طی چند سال ادامه یافت. پس از دو سال از شروع کار، برای غنابخشیدن بیشتر به مطالب کتاب به تحقیق میدانی روی آوردم. شاگردان زندة حبیب (مانند خانم طلیعه کامران) را یافتم و اطلاعات موثق و دست‌اول ایشان را که حاوی ردیف حبیب سماعی است به‌دست آوردم که پیش از انتشار این کتاب، آن را در سال 1388 توسط مؤسسه موسیقی عارف منتشر کردم. همچنین خانواده‌های شاگردان درگذشتة حبیب (مرحومان مرتضی عبدالرسولی، مهدی ناظمی، منصور یاحقی و حسین صبا) را با زحمت بسیار در ایران پیدا کردم. حتی برای یافتن تنها فرزند استاد سماعی، خانم توران سماعی، در صفحة اول یکی از هفته‌نامه‌های آبادان آگهی دادم که البته منجر به نتیجه نشد. برخی از اقوام حبیب سماعی یا معاشران حبیب را یافتم و به مصاحبت با ایشان نشستم. همچنین با موسیقیدانانی که در مراوده با شاگردان حبیب بودند به مصاحبه پرداختم (از جمله آقایان میلاد کیایی، رضا شفیعیان و بیژن سیّدعارفی). تلاش من برای یافتن موسیقیدانان در مراوده با شاگردان حبیب در خارج از ایران نیز ادامه یافت و بدون آنکه ابتدا به ساکن سرنخی از ایشان داشته باشم با آزمودن روش‌های مختلف طی چند سال ایشان را یافتم. از جمله استاد منوچهر صادقی، آقای کیخسرو ظفر (فرزند مرحوم کی قباد ظفر) و خانواده پرویز نجومی در آمریکا و آقای علی شایگان در فرانسه. در این جستجوهای میدانی مقدار زیادی اطلاعات دست‌اول، تصویر، سند و نمونة صوتی دربارة حبیب سماعی و شاگردان او یافتم که بر غنای مطالب کتاب بسی افزود. البته برای گردآوری نمونه‌های صوتی از مجموعه‌های شخصی برخی موسیقیدانان نیز بهره‌مند شدم.

به عنوان آخرین سوال بگویید گردآوری این کتاب چقدر زمان برد؟

آغاز تحقیق دربارة این کتاب از اواسط سال 1383 آغاز شد و در پایان بهار 1388 به‌طور کامل به پایان رسید؛ حدود پنج سال. البته در فاصلة انتشار این کتاب دو کتاب دیگر دربارة آثار حبیب سماعی انتشار دادم: «بخش‌هایی از ردیف حبیب سماعی به روایت طلیعه کامران» و «ضربی‌های حبیب سماعی براساس اجرای مجید کیانی» که هر دو توسط مؤسسة موسیقی عارف منتشر شدند و البته مورد تقدیر برخی استادان موسیقی و هنردوستان در داخل و خارج از ایران واقع شدند.

شهاب منا که از او تاکنون در سوره مهر جلد اول «مجموعه مقالات درباره سنتور» منتشر شده،دومین اثر خود را که کتابی پژوهشی با عنوان «حبیب سماعی و راویان آثار او»؛ مطالب و اسنادی منتشر نشده درباره سماعی و شیوه سنتورنوازی وی و شاگردانش است توسط سوره مهر روانه بازار کتاب موسیقی می کند.

به گزارش پایگاه خبری سوره مهر شهاب منا؛ نویسنده و پژوهشگر حوزه موسیقی درباره این کتاب گفت:«حبیب سماعی و راویان آثار او» کتابی شامل تحقیقات میدانی و کتابخانه ای است که از بهار سال 83 کار پژوهش آن را آغاز کرده که قرار است توسط سوه مهر منتشر شود.

وی ادامه داد: حبیب سماعی به عنوان آخرین استاد سنتور بازمانده از دوره قاجار و آخرین راوی از سبک قدیم سنتورنوازی است که در این کتاب به بررسی زندگی و آثار وی و همچنین زندگی و آثار 15 شاگرد به جا مانده از وی پرداخته ام.

مولف مجموعه دو جلدی «مجموعه مقالات درباره سنتور» با اشاره به اینکه بخش مهمی از مطالب این کتاب از منابع دسته اول تهیه شده است بیان کرد: درباره این نوازنده سنتور و حتی شاگردان وی چندان اطلاعات مدونی در دسترس نیست و تاریخ موسیقی درباره بسیاری از شاگردان او سکوت کرده و شرح حالی از آنها در دسترس نیست. من برای اطلاع از زندگی و شیوه کار آنها با بازماندگان آنها که غالبا در ایران هم ساکن نبودند تماس گرفته و خواستم منابع مکتوب و صوتی خود را در اختیارم بگذارند.

منا افزود: این کتاب که بیش از 550 صفحه شده است همچنین به بررسی شیوه سنتورنوازی حبیب سماعی می پردازد.

این پژوهشگر شیوه دستیابی خود به برخی اطلاعات درباره حبیب سماعی را اینگونه تشریح کرد: از آنجا که به طور مستقل درباره وی در کتابهای موسیقی چندان مطالب زیادی آورده نشده است من در مطالعات کتابخانه ای از منابع پراکنده که درباره رجال معاصر بود مطالبی به دست آوردم.

وی با تاکید بر اینکه درباره این شخصیت تاریخ موسیقی کمتر کتاب مستقل پژوهشی نوشته است عنوان کرد: پیش از این یک رساله با نام «حبیب سماعی» توسط ارفع اطرایی نوشته شده که 80درصد مطالب آن برگرفته از مقالات نوشته شده درباره حبیب سماعی به قلم روح الله خالقی است.

منا در بخش دیگر صحبتهایش از تدوین جلد دوم کتاب «مجموعه مقالات درباره سنتور» خبر داد و گفت:در جلد دوم و پایانی این مجموعه درباره ساخت سنتور و ساختار آن بحث تفصیلی شده است.

وی با بیان اینکه این کتاب در دو بخش تدوین شده، افزود:در بخش اول ساختار سنتور و تأثیر اجزاء آن در صدادهی سنتور مورد بررسی قرار گرفته؛ همچنین طرح‌های انجام‌شده برای بهبود سیستم نگهدارنده کوک و نیز اقسام طرح‌های انجام‌شده برای رفع محدودیت‌های صوتی سنتور در مرکب‌‌نوازی و... بررسی شده است.

منا در پایان توضیح داد:در بخش دیگر هم به مصاحبه با سنتورسازان برجسته و درج تجربیات ارزنده آنها در بهبود صدادهی و ساخت سنتور اختصاص دارد.

گفتنی است این کتاب تولید مرکز موسیقی حوزه هنری است که به زودی توسط سوره مهر منتشر می شود.

نظرهای متفاوت برای مقایسه و استنتاج

26 مهر 1389

http://www.iricap.com/article-printableversion.asp?id=85